รู้ว่าสุขภาพดีต้องทำยังไง…แล้วทำไมหลายคนยังทำได้ไม่ต่อเนื่อง?
ทุกคนรู้ดีว่าถ้าอยากมีสุขภาพที่ดีควรทำอย่างไร ทั้งการกินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ พักผ่อนให้เพียงพอ และไม่เครียด แต่คำถามคือ…เหตุใดการดูแลสุขภาพ จึงยังเป็นเรื่องที่หลายคนทำได้ไม่ต่อเนื่อง
จะดีไหมหากการดูแลสุขภาพไม่ได้เป็นเรื่องที่ต้องทำเพียงลำพัง แต่มี “ตัวช่วย” หรือ “บัดดี้” ที่คอยสร้างแรงจูงใจ ช่วยให้ความตั้งใจในการดูแลตัวเองไม่หายไประหว่างทาง และเปลี่ยนพฤติกรรมเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวันให้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของสุขภาพที่ดีในระยะยาว
ความท้าทายดังกล่าวสะท้อนผ่านผลสำรวจสุขภาพคนไทยในปัจจุบัน โดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 7 ปี 2567–2568 พบคนไทยเสียชีวิตจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) สูงถึง 81% ของสาเหตุการเสียชีวิตทั้งหมด และกว่า 3.2 ล้านคนอยู่ในกลุ่มเสี่ยงป่วย NCDs จากพฤติกรรมสุขภาพ
ข้อมูลดังกล่าวจึงนำมาสู่ การเปิดตัว “แอปพลิเคชันสานสุข (SAANSOOK)” เครื่องมือดิจิทัลส่งเสริมการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม ที่มุ่งช่วยให้การดูแลสุขภาพเป็นเรื่องง่ายขึ้น พร้อมต่อยอดสู่การสร้างคอมมูนิตี้สุขภาพคนกลุ่มวัยทำงาน เมื่อวันที่ 21 พ.ค. 2569 ณ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.)
นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวว่า โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) อย่าง เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือโรคหัวใจ อาจไม่ได้เกิดจากการขาดวินัยส่วนบุคคลเพียงอย่างเดียว
แต่เป็นเพราะเบื้องหลังพฤติกรรมสุขภาพของผู้คน ยังมีทั้งวิถีชีวิต ความเร่งรีบ และสภาพแวดล้อมรอบตัวที่คอยหล่อหลอมการตัดสินใจในแต่ละวัน โดยเฉพาะในกลุ่มวัยทำงาน ที่ต้องใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการทำงาน จนการดูแลสุขภาพค่อย ๆ ถูกเลื่อนความสำคัญออกไปโดยไม่รู้ตัว
ข้อมูลล่าสุดยังพบว่า คนวัยทำงานในกรุงเทพฯ กว่า 4 ล้านคน ทำงานมากกว่า 35 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ขาดการออกกำลังกาย และมีการบริโภคผักผลไม้น้อยที่สุดในประเทศ
ที่น่ากังวล คือ ยังพบคนวัยทำงาน 1 ใน 11 คน ป่วยเป็นโรคเบาหวาน
โดยบางส่วนไม่รู้ตัวว่ากำลังเผชิญความเสี่ยงด้านสุขภาพ “ คนเราจะไม่เปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ถ้าไม่มีแรงมากระทำ” นพ.พงศ์เทพกล่าว
พร้อมมองว่า “แอปพลิเคชันสานสุข (SAANSOOK)” อาจเป็นตัวช่วยสำคัญที่เข้ามาทำหน้าที่เสมือน “บัดดี้สุขภาพ” คอยช่วยสะท้อนพฤติกรรม สร้างแรงจูงใจ และทำให้การดูแลสุขภาพคงต้องทำเพียงลำพัง
หากการมี “บัดดี้สุขภาพ” เป็นจุดเริ่มต้นการสร้างแรงจูงใจ …
รศ.ดร.สุวิทย์ แซ่เตีย อธิการบดีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) กล่าวว่า… การดูแลสุขภาพที่ยั่งยืน เมื่อเริ่มจากการเข้าใจพฤติกรรมของตัวเองในแต่ละวัน อาทิ การกิน การนอน การออกกำลังกาย และการพักผ่อน ตรงนี้ล้วนเป็นพื้นฐานสำคัญต่อการมีสุขภาวะที่ดี
แนวคิดนี้ จึงถูกต่อยอดสู่การพัฒนา SAANSOOK โดยการผสานเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ากับวิทยาศาสตร์สุขภาพ เพื่อช่วยให้ผู้คนเข้าใจและติดตามพฤติกรรมสุขภาพของตัวเองได้ง่ายขึ้น พร้อมทำหน้าที่เป็น “Health Buddy” ที่คอยเตือน แนะนำ และสร้างแรงสนับสนุนให้การดูแลสุขภาพเกิดขึ้นได้จริงในชีวิตประจำวัน
“Health Buddy” ได้พัฒนา 5 ฟีเจอร์สำคัญ ทั้งการประเมินสุขภาพแบบองค์รวม การติดตามพฤติกรรมผ่านไดอารีภาพถ่าย ระบบผู้ช่วยแนะนำสุขภาพเฉพาะบุคคล ระบบชาเลนจ์สร้างแรงจูงใจ และแพลตฟอร์มสำหรับองค์กรในการวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพของบุคลากร
ดร.ณัฐพันธุ์ ศุภกา ผู้อำนวยการสำนักนโยบาย ยุทธศาสตร์และนวัตกรรม สสส. กล่าวว่า แม้โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) จะเป็นปัญหาสุขภาพที่สังคมไทยเผชิญมาอย่างต่อเนื่อง แต่สิ่งที่น่ากังวลในวันนี้อาจไม่ใช่เพียงจำนวนผู้ป่วยที่เพิ่มขึ้น หากคือ แนวโน้มของโรคที่กำลังขยับเข้ามาใกล้คนอายุน้อยมากขึ้น
จากเดิมที่มักพบในผู้สูงอายุ ปัจจุบันกลับเริ่มพบในกลุ่มวัยทำงานและเยาวชนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยแต่ละปีประเทศไทยมีผู้เสียชีวิตจากโรค NCDs ราว 400,000 คน
ซึ่งเบื้องหลังของปัญหาดังกล่าว ล้วนเริ่มต้นจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน ทั้งการบริโภค ไม่เคลื่อนไหวร่างกาย สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ รวมถึงปัญหาสุขภาพจิตและความเครียด ต่างเชื่อมโยงกันในมิติของสุขภาพองค์รวม เพื่อช่วยให้เรารู้เท่าทันพฤติกรรมสุขภาพของตัวเอง
และกลายเป็นจุดตั้งต้นของการพัฒนา “แอปพลิเคชันสานสุข (SAANSOOK)” ตั้งแต่ปี 2561 และสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้อย่างเหมาะสม
ดร.พญ.สุธี สฤษฎิ์ศิริ ผู้อำนวยการกองสร้างเสริมสุขภาพ สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร กล่าวว่า ได้นำ “แอปพลิเคชันสานสุข (SAANSOOK)” มาประยุกต์ใช้ผ่านกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพในหน่วยงาน โดยใช้ฟีเจอร์ Challenge ผ่านกิจกรรม “ 7,000 ก้าวพลัสเพื่อสุขภาพที่ดีในชาตินี้” เพื่อสร้างแรงจูงใจให้บุคลากรหันมาดูแลสุขภาพร่วมกัน
หลังทดลองใช้แอปพลิเคชันสานสุข ราว 60 วัน เริ่มเห็นการเปลี่ยนแปลงทั้งด้านพฤติกรรมการกินและการออกกำลังกาย ช่วยให้ผู้ใช้งานติดตามและประเมินพฤติกรรมสุขภาพของตัวเองได้ง่ายขึ้น
ในมุมของคนทั่วไป การดูแลสุขภาพอาจไม่ใช่เรื่องของตัวเลขที่ยิ่งใหญ่ แต่คือเรื่องเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน และหลายครั้งเรามักใช้ “ความรู้สึก” เป็นตัวประเมินสุขภาพของตัวเองโดยไม่รู้ตัว
นายอติรุจ กิตติพัฒนะ พิธีกรและนักแสดง กล่าวว่า ก่อนหน้านี้พยายามดูแลสุขภาพมาโดยตลอด แต่เมื่ออายุมากขึ้นเริ่มรู้สึกว่าร่างกายเปลี่ยนไป ทั้งน้ำหนักที่ขึ้นง่ายลดยาก และพักผ่อนน้อย ที่เริ่มส่งผลชัดขึ้น
หลังเริ่มใช้งาน SAANSOOK เขามองว่า การดูแลสุขภาพไม่ใช่แค่เรื่องของการออกกำลังกายหรือควบคุมอาหาร แต่คือการใช้ชีวิตให้สมดุลมากขึ้น ทั้งการเช็กคุณภาพการนอน ดังนั้นการมีข้อมูลอย่างจำนวนก้าวหรือการออกกำลังกาย ช่วยให้เห็นชัดว่าร่างกายได้รับการดูแลเพียงพอหรือไม่
สสส. ยังคงมุ่งสนับสนุนและขับเคลื่อนการสร้างเสริมสุขภาพ ผ่านการพัฒนาองค์ความรู้ นวัตกรรม และความร่วมมือกับภาคีเครือข่าย เพื่อช่วยให้การดูแลสุขภาพเป็นเรื่องใกล้ตัวเข้าถึงง่ายขึ้น สุขภาพที่ดีอาจเริ่มต้นจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ที่ทำได้อย่างต่อเนื่องในทุกวัน และค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นจุดเริ่มต้นของสุขภาพที่ดีในระยะยาว
ที่มา : งานแถลงข่าว เปิดตัว “แอปพลิเคชันสานสุข (SAANSOOK)” เครื่องมือดิจิทัลส่งเสริมการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม
ภาพประกอบ : พลอยไพลิน นราพงษ์ Team Content www.thaihealth.or.th
